หลักสูตรระบาดวิทยา

กระทรวงสาธารณสุข ได้ปรับเปลี่ยนโครงสร้างการดำเนินงานด้านการป้องกันและควบคุมโรคทั้งในส่วนกลางและส่วนภูมิภาค ส่งผลต่อการกำหนดบุคลากรที่ดำเนินงานด้านระบาดวิทยา โดยเฉพาะอย่างยิ่งในศูนย์วิชาการที่ตั้งอยู่ในส่วนภูมิภาค ได้แก่ สำนักงานป้องกันควบคุมโรคทั้ง 12 เขต ซี่งเป็นผู้ประสานงาน ให้ข้อคิดเห็นและข้อเสนอแนะทางวิชาการแก่ผู้ปฏิบัติงานของหน่วยงานสาธารณสุขในระดับต่างๆ ของจังหวัด

จากประสบการณ์การระบาดของโรคซาร์สในทวีปเอเซีย ตั้งแต่เดือนพฤศจิกายน 2545 เป็นต้นมา ส่งผลกระทบเป็นวงกว้างแก่การสาธารณสุขของประเทศต่างๆ หลายประเทศ ประเทศไทยได้มีการเริ่มดำเนินการทางระบาดวิทยาทันที ตั้งแต่
่วันที่ 11 มีนาคม 2546 เมื่อได้รับรายงานผู้ป่วยซาร์สรายแรกที่เดินทางจากเวียตนามถึงกรุงเทพมหานคร โดยได้มี
ีการดำเนินการที่สำคัญในด้าน 4 ด้านคือ 1) การเฝ้าระวังและการสอบสวนโรคทางระบาดวิทยา 2) การควบคุมโรคในด้านสาธารณสุข 3) การควบคุมโรคในโรงพยาบาล และ 4) การตรวจทางห้องปฏิบัติการ โดยขยายขอบเขตการดำเนินการออกไป
ทั่วประเทศ

นอกจากภาวะคุกคามที่สำคัญที่เป็นโรคติดต่อแล้ว ในปัจจุบันภาวะปัญหาทางสาธารณสุขของไทยได้เริ่มมีปัญหาโรคไม่ติดต่อ โรคจากการประกอบอาชีพ และโรคจากสิ่งแวดล้อมเข้ามาเป็นปัญหาที่สำคัญ ดังจะเห็นได้จากภาระโรคของโรคไม่ติดต่อต่างๆ เช่น โรคหลอดเลือดหัวใจและสมอง โรคเบาหวาน ภาวะความดันโลหิตสูง ที่สูงในระดับต้นๆ ของปัญหาสาธารณสุขของคนไทย ปัญหาที่เกิดจากการรั่วไหลของกัมมันตรังสี (เช่น ปัญหาการรั่วไหลของโคบอลล์) ปัญหาการปนเปื้อนของโลหะหนักในสถานที่
ี่ทำงานหรือสภาพแวดล้อม (เช่น ปัญหาการปนเปื้อนของตะกั่วในโรงงาน ปัญหาสารหนู และปัญหาการปนเปื้อนของแคดเมี่ยม เป็นต้น) ซึ่งก่อให้เกิดปัญหาต่อสุขภาพของคนไทยได้รุนแรงเช่นกัน

ในการที่จะดำเนินงานควบคุมป้องกันปัญหาต่างๆ ให้ได้ผล เจ้าหน้าที่ของสำนักงานป้องกันควบคุมโรค จะต้องมีความรู้และทักษะทางระบาดวิทยาภาคสนามเป็นอย่างดี การเพิ่มพูนความรู้และทักษะทางระบาดวิทยาภาคสนามแก่เจ้าหน้าที่ผู้รับผิดชอบงานด้านการป้องกันควบคุมโรคในสำนักงานป้องกันควบคุมโรค จะทำให้การดำเนินงานระบาดวิทยาในส่วนภูมิภาคมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น และเกิดประโยชน์ต่อการป้องกันและควบคุมปัญหาการระบาดของโรคและภัยต่างๆ รวมถึงการวางแผนงานสาธารณสุขเพื่อการแก้ไขปัญหา

กรมควบคุมโรค และมูลนิธิสุชาติ เจตนเสน เล็งเห็นความสำคัญดังกล่าว จึงได้จัดทำโครงการฝึกอบรมหลักสูตรระบาดวิทยาประยุกต์เพื่อการป้องกันควบคุมโรคขึ้น 2 หลักสูตร ได้แก่ หลักสูตรระบาดวิทยาประยุกต์เพื่อการป้องกันควบคุมโรค และโครงการฝึกอบรมระบาดวิทยาประยุกต์สำหรับการดำเนินงานป้องกันควบคุมโรคไม่ติดต่อและโรคจากการประกอบอาชีพและสิ่งแวดล้อม โดยมีวัตถุประสงค์ เพื่อพัฒนาศักยภาพของบุคลากรของสำนักงานป้องกันควบคุมโรคเขต ทั้ง 12 เขต ในด้านระบาดวิทยา การป้องกันและควบคุมโรค

การอบรมหลักสูตรระบาดวิทยาประยุกต์เพื่อการป้องกันควบคุมโรค สัปดาห์ที่ 1
วันที่
08:30 - 10:00 10:30 - 12:00
14:00 - 15:30 16:00 - 17:30
อาทิตย์ (1) ปฐมนิเทศ (2) Pre-test
จันทร์ (3) พิธีเปิด (4) ระบาดวิทยาและ
การป้องกันโรค (5) บทนำทางด้าน
ระบาดวิทยา (6) การวัดการเกิดโรค
อังคาร (7) ชีวสถิติเบื้องต้น (8) ระบาดวิทยา
เชิงพรรณนา (9) หลักการ Monitoring and evaluation
พุธ (10) การเฝ้าระวัง
ทางระบาดวิทยา (11) การเฝ้าระวังโดย
การสำรวจ (12) Sentinel surveillance (13) การประเมิน
สถานการณ์และการ
ลำดับความสำคัญ
ปัญหาสาธารณสุข
พฤหัส (14) การประเมินระบบเฝ้าระวัง (15) data presentation (16) Oral presentation
ศุกร์ (17) การเขียนรายงาน (18) สรุปบทเรียนการ
ระบาดของโรคซาร์ส
ในทวีป เอเชีย (19) การมอบหมายงาน
และการประชุมระหว่าง
ผู้เข้ารับการอบรมและ
คณาจารย์ที่ปรึกษา


การอบรมหลักสูตรระบาดวิทยาประยุกต์เพื่อการป้องกันควบคุมโรค สัปดาห์ที่ 2
วันที่
08:30 - 10:00 10:30 - 12:00
14:00 - 15:30 16:00 - 17:30
อาทิตย์ (21) ทบทวนบทเรียน (22) Questionnaires Design
จันทร์ (23) ระบาดวิทยา
เชิงวิเคราะห์ (24) Bias and Confounding (25) การสอบสวนโรค: แนวคิด หลักการ ข้อควรระวัง
อังคาร (26) Problem Exercise: การสอบสวนปัญหา
โรคติดเชื้อ (26) Problem Exercise: การสอบสวนปัญหา
โรคติดเชื้อ
พุธ (27) การฝึกปฏิบัติวิเคราะห์ข้อมูล
และการเลือกใช้สถิติ (27) การฝึกปฏิบัติวิเคราะห์ข้อมูล
และการเลือกใช้สถิติ
พฤหัส (28) วิธีการควบคุมสถานการณ์การระบาด (29) การวางแผนกลยุทธเพื่อป้องกัน
และควบคุมโรค
ศุกร์ (29) การวางแผนกลยุทธเพื่อป้องกัน
และควบคุมโรค (29) การวางแผนกลยุทธเพื่อป้องกัน
และควบคุมโรค


การฝึกอบรมระบาดวิทยาประยุกต์สำหรับการดำเนินงานป้องกันควบคุมโรคไม่ติดต่อ
และโรคจากการประกอบอาชีพและสิ่งแวดล้อม สัปดาห์ที่ 1
วันที่
08:30 - 10:00 10:30 - 12:00
14:00 - 15:30 16:00 - 17:30
อาทิตย์ (1) ปฐมนิเทศ (2) Pre-test
จันทร์ (3) พิธีเปิด (4) บทนำทางด้าน
ระบาดวิทยา (5) ระบาดวิทยา
เชิงพรรณนา (6) ธรรมชาติ
การเกิดโรค
อังคาร (7) ชีวสถิติเบื้องต้น (8) การวัดการเกิดโรค (8) การวัดการ
เกิดโรค:แบบฝึกหัด
พุธ (9) Health Information system (10) ฐานข้อมูล
โรคจากการ
ประกอบ
อาชีพ และ
สิ่งแวดล้อม (11) การเฝ้าระวัง
ทางระบาดวิทยา
(12) การสำรวจ และการเฝ้าระวังโดยการสำรวจ
พฤหัส (13) การประเมินระบบเฝ้าระวัง (14) แบบฝึกหัด การเฝ้าระวังโรคไม่ติดต่อ
และการเฝ้าระวังโรคจากการประกอบ
อาชีพและสิ่งแวดล้อม
ศุกร์ (15) Data presentation (16) Oral Presentation (17) การเขียนรายงาน


การฝึกอบรมระบาดวิทยาประยุกต์สำหรับการดำเนินงานป้องกันควบคุมโรคไม่ติดต่อ
และโรคจากการประกอบอาชีพและสิ่งแวดล้อม สัปดาห์ที่ 2
วันที่
08:30 - 10:00 10:30 - 12:00
14:00 - 15:30 16:00 - 17:30
อาทิตย์ (21) การฝึกปฏิบัติวิเคราะห์ข้อมูล และการเลือกใช้สถิติ (21) การฝึกปฏิบัติวิเคราะห์ข้อมูล และการเลือกใช้สถิติ
จันทร์ (22) ระบาดวิทยา
เชิงวิเคราะห์ (23) Bias and Confounding (24) Problem Exercise: Cohort study
อังคาร (25) Exposure assessment (26) Risk assessment (27) Problem Exercise: Case-control study
พุธ (28) การสอบสวนโรค: แนวคิด หลักการ ข้อควรระวัง (29) กลยุทธ์ในการป้องกันและควบคุมโรคไม่ติดต่อ และโรคจากการประกอบอาชีพ และสิ่งแวดล้อม
พฤหัส (30) การวางแผนกลยุทธ์เพื่อป้องกันและควบคุมโรค (31) Problem Exercise: กลยุทธ์ในการป้องกันและควบคุมโรคไม่ติดต่อ และโรคจากการประกอบอาชีพ และสิ่งแวดล้อม
ศุกร์ (30) การวางแผนกลยุทธ์เพื่อป้องกันและควบคุมโรค (30) การวางแผนกลยุทธเพื่อป้องกันและควบคุมโรค